1

JusThat

พ่อแม่ผู้ให้กำเนิด VS พ่อแม่บุญธรรม ใครคือทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิ์รับมรดกของลูก

เมื่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งเสียชีวิตจากไปผู้ที่จะได้รับมรดกของผู้เสียชีวิตคือทายาท ซึ่งทายาทแบ่งออกเป็นทายาทโดยธรรมและทายาทโดยพินัยกรรม และในกรณีลูกบุญธรรมเสียชีวิตจากไปใครจะเป็นทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกของลูกระหว่างพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดและพ่อแม่บุญธรรม บทความนี้ JusThat มีคำตอบ 

การให้กำเนิดบุคคลหนึ่งขึ้นมาและต้องเลี้ยงดูบุคคลนั้นให้มีคุณภาพชีวิตที่เหมาะสม ให้การปกป้อง ให้การศึกษา และให้ความรักความอบอุ่นอย่างเพียงพอ ผู้เลี้ยงดูก็จำเป็นต้องมีความพร้อมทั้งด้านจิตใจ สังคม ความเป็นอยู่และเงินทองอีกด้วย  บางคนที่ไม่พร้อมเลี้ยงดูลูกจึงอาจเลือกยกลูกให้คนอื่นรับไปเลี้ยงในฐานะลูกบุญธรรม เพื่อให้ลูกมีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่าเดิม หรือผู้ที่มีความพร้อมแต่ไม่สามารถมีลูกได้ ทางเลือกหนึ่งที่ทำได้ก็คือการรับเลี้ยงลูกบุญธรรม

ซึ่งหลักเกณฑ์ในการรับบุตรบุญธรรมนั้นจะต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่ว่าใครก็สามารถรับบุตรบุญธรรมได้ และการรับบุตรบุญธรรมนี้เองที่จะทำให้พ่อแม่ผู้ให้กำเนิดหมดอำนาจการปกครองในตัวลูก และอำนาจในการปกครอง การอุปการะและให้การศึกษาจะถูกโอนไปให้พ่อแม่บุญธรรมแทน

ถึงอย่างไรแล้วสำหรับบางคนก็ไม่สามารถตัดขาดจากพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดได้ แต่สำหรับบางคนการเลือกไม่ยุ่งเกี่ยวกับพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดก็เป็นทางเลือกที่ดีกว่า ซึ่งแต่ละคนก็มีเหตุผลที่แตกต่างกันไป ความรู้เรื่องมรดกระหว่างลูกบุญธรรม พ่อแม่บุญธรรม และพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดจึงเป็นเรื่องใกล้ตัว แม้จะดูเป็นเรื่องไกลตัวก็ตาม

มรดกกับความเป็นทายาทโดยธรรมระหว่างพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด VS พ่อแม่บุญธรรม

ตามกฎหมายเมื่อพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดยกลูกให้เป็นลูกบุญธรรมของคนอื่นแล้ว สิทธิในการปกครองลูกก็จะหมดไปด้วย แต่ความพ่อแม่และลูกตามสายเลือดยังมีอยู่ และการนับทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกสืบสายขึ้นไปข้างบนก็เป็นการนับตามสายเลือด แต่ถ้านับลงมาที่รุ่นลูกจะไม่จำเป็นต้องถือเอาตามสายเลือดอย่างเดียว

ดังนั้นพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดจึงเป็นทายาทโดยธรรมของลูกแม้จะยกลูกให้เป็นลูกบุญธรรมของคนอื่นไปแล้ว ในขณะเดียวกันลูกบุญธรรมจะเป็นทายาทโดยธรรมของพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดและพ่อแม่บุญธรรมด้วย

พ่อแม้ผู้ให้กำเนิดมีสิทธิรับมรดกของลูกบุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรม
และลูกบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกของพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดในฐานะทายาทโดยธรรมเช่นกัน

พ่อแม่บุญธรรมไม่มีสิทธิรับมรดกของลูกบุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรม
แต่ลูกบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกของพ่อแม่บุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรมเหมือนลูกแท้ ๆ คนหนึ่ง

ตัวอย่าง

J และ O แต่งงานจดทะเบียนสมรสกัน โดยมีลูกแท้ ๆ 1 คน คือ C และมีลูกบุญธรรม 2 คนคือ A และ B ทั้งนี้พ่อและแม่ของทั้ง J และ O ได้เสียชีวิตไปแล้ว

เมื่อ O ผู้เป็นพ่อเสียชีวิต สินสมรสระหว่าง J และ O จะถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน โดยสินสมรสส่วนของ O และสินส่วนตัวของ O จะไปอยู่ในกองมรดกซึ่งมี O เป็นเจ้ามรดก และกองมรดกของ O จะถูกแบ่งออกเป็น 4 ส่วน โดยที่ J A B และ C จะได้รับมรดกคนละ 25% เท่ากัน 

ต่อมา A ได้เสียชีวิต โดยที่ A ไม่มีคู่สมรสแต่มีลูกบุญธรรม 2 คนคือ S กับ Y และพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดของ A ยังมีชีวิตอยู่ มรดกของ A จะเป็นของพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดและลูกบุญธรรมคือ S กับ Y คนละ 25% เนื่องจากพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดของ A เป็นทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกของลูก โดยมีสิทธิได้รับมรดกเหมือนลูก

ถ้า A ต้องการให้แม่บุญธรรมคือ J ได้รับมรดก A จะต้องทำพินัยกรรมยกมรดกของ A ให้ J แทน เนื่องจาก J ไม่มีสิทธิรับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรม แต่ J สามารถรับมรดกในฐานะทายาทโดยพินัยกรรมของ A ได้

หรือ A ไม่ต้องการให้พ่อแม่ผู้ให้กำเนิดมีสิทธิได้รับมรดก A ก็สามารถตัดสิทธิรับมรดกของพ่อแม่ผู้ให้กำเนิดได้เช่นกัน โดยการระบุในพินัยกรรม หรือทำเป็นหนังสือมอบไว้กับผู้อำนวยการเขต (พื้นที่กรุงเทพมหานคร) หรือนายอำเภอ (พื้นที่ต่างจังหวัด) หรือผู้มีอำนาจทำการแทนผู้อำนวยการเขตหรือนายอำเภอ

     มาตรา 1598/29 การรับบุตรบุญธรรมไม่ก่อให้เกิดสิทธิรับมรดก ของบุตรบุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรมเพราะเหตุการณ์รับบุตรบุญธรรมนั้น

     มาตรา 1627 บุตรนอกกฎหมายที่บิดา ได้รับรองแล้วและบุตรบุญธรรมนั้นให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดาน เหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายนี้

     มาตรา 1629  ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่ง มาตรา 1630 วรรค 2 แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ

     (1) ผู้สืบสันดาน
     (2) บิดามารดา
     (3) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
     (4) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน
     (5) ปู่ ย่า ตา ยาย
     (6) ลุง ป้า น้า อา

     คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่ง มาตรา 1635

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

ทายาทโดยธรรม ทายาทโดยพินัยกรรม จะฟ้องคดีต้องรีบฟ้องภายใน 1 ปี

อย่างไรก็ตามหากมีการแบ่งมรดกไม่ลงตัว ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกก็สามารถร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกได้ และคดีมรดกเป็นคดีแพ่งซึ่งเป็นคดีที่มีข้อพิพาทระหว่างทายาทผู้มีสิทธิในกองมรดกและเป็นการพิพาทกันเกี่ยวกับสิทธิในกองมรดก การฟ้องคดีมรดกจึงต้องรีบฟ้องให้เร็วที่สุดภายในกำหนด 1 ปี นับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หรือนับแต่เมื่อทายาทโดยธรรมได้รู้หรือควรรู้ว่าเจ้ามรดกตาย แต่ต้องไม่เกิน 10 ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และการฟ้องเรียกมรดกตามพินัยกรรมต้องรีบฟ้องภายในกำหนด 1 ปีนับแต่ผู้รับพินัยกรรมได้รู้หรือควรได้รู้ถึงสิทธิของตนเองที่มีอยู่ตามพินัยกรรม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754

     มาตรา 1754 ห้ามมิให้ฟ้องคดีมรดกเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี นับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หรือนับแต่เมื่อทายาทโดยธรรมได้รู้ หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก
     คดีฟ้องเรียกตามข้อกำหนดพินัยกรรม มิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่เมื่อผู้รับพินัยกรรมได้รู้หรือควรได้รู้ถึงสิทธิซึ่งตนมีอยู่ตามพินัยกรรม
     ภายใต้บังคับแห่งมาตรา 193/27 แห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้อันมีต่อเจ้ามรดกมีกำหนดอายุความยาวกว่าหนึ่งปี มิให้เจ้าหนี้นั้นฟ้องร้องเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่เมื่อเจ้าหนี้ได้รู้ หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก
     ถึงอย่างไรก็ดี สิทธิเรียกร้องตามที่ว่ามาในวรรคก่อน ๆ นั้น มิให้ฟ้องร้องเมื่อพ้นกำหนดสิบปีนับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย

จะเห็นได้ว่า?! คดีลักษณะนี้มีความซับซ้อน
เราแนะนำให้เลือกใช้ทนายความที่มีประสบการณ์
หมดกังวลปัญหาทนายความทิ้งคดี
เช็คค่าใช้จ่ายได้ตั้งแต่ต้นจนจบโดย JusThat 

  1. แอดไลน์ @justhatapp
  2. ส่งหลักฐานให้ทนายความ
  3. เช็คแนวทางและค่าใช้จ่ายฟรี!
Line-Chat-Portrait

เช่าสินสอด ถือเป็นการเช่าทรัพย์หรือกู้ยืมเงิน

เช่าสินสอด เป็นการเช่าทรัพย์หรือกู้ยืมเงิน “จะแต่งงานทั้งทีไม่มีสินสอดได้ยังไง” “แค่เอาสินสอดมาวางพอเป็นพิธี แต่งเสร็จแล้วพ่อแม่จะคื

Read More »

นิติบุคคล คือใคร

นิติบุคคล คือใคร ในทางกฎหมายเราจะแบ่งบุคคลออกได้ 2 แบบ คือ 1. บุคคลธรรมดา 2. นิติบุคคล และสำหรับบทความนี้ JusThat จะพาทุกคนมารู้จักกับนิติบุคคล นิติบุ

Read More »

บุคคลธรรมดา คือใคร

บุคคลธรรมดา คือใคร ในทางกฎหมายเราจะแบ่งบุคคลออกได้ 2 แบบ คือ 1. บุคคลธรรมดา 2. นิติบุคคล และสำหรับบทความนี้ JusThat จะพาทุกคนมารู้จักกับบุคคลธรรมดา บุ

Read More »